Strona o szerszeniach

Użądlenia i jad szerszeni

Użądlenia

Wokół użądleń szerszeni istnieje dużo mitów. Dlatego warto wyjaśnić kilka kwesti.
Pierwsza sprawa - i najbardziej nośna medialnie - to odpowiedź na pytanie: Ile użądleń szerszeni powoduje śmierć człowieka? I odpowiedź: to nieprawda, że jedno lub dwa. Oczywiście wyjątkiem osób uczulonych na jad. Po drugie samo wbicie żądła jest bezbolesne. To jad wpuszczony pod skórę powoduje prawdziwy ból.

Warto dodać, że użądlenie szerszeni występujących w Polsce nie jest dużo groźniejsze niż użądlenie osy. Jest to bardziej bolesne z uwagi na dłuższe, głębiej penetrujące żądło oraz większe stężenie acetylocholiny.

Wstrząs anafilaktyczny
U osób uczulonych po użadleniu pojawia się reakacja uczuleniowa. Jeżeli ma ona charakter nagły to jest nazywana wstrząsem anafilaktycznym. Spośród wielu objawów wstrząsu anafilaktycznego najczęściej występują: narastające poczucie duszności, osłabienia, obrzęk okoli szyi i twarzy, wysypka. Należy wtedy szybko podjąć stosowne kroki:

W przypadku utraty przytomności należy wezwać karetkę. Ratownicy medyczni zastosują hydrokortyzon i wapno lub - w cięższych przypadkach - adrenalinę i leki przeciwhistaminowe.
Jad szerszeni

Najważniejszym parametrem jadu szerszeni (jak również wszystkich innych toksyn) jest wartość LD50. Określa ona ilość jady przyapdającą na kilogram masy ciała powodującą śmierć 50% populacji. W przypadku jadu szerszeni LD50 wynosi średnio 50 mg/kg (od 10 do 90 mg/kg). A zatem do zabicia ofiary ważącej 60 kg potrzeba średnio 60*50 = 3000 mg jadu. Szerszeń posiada około 0,26 mg jadu w swoim woreczku jadowym, a zatem aby wywołać śmierć człowieka musiałoby użądlić kilkaset szerszeni.

Bywają jednak inne reakcje niż opisane powyżej, które mogą powodować śmierć. Są to reakcje neurologiczne takie jak napady drgawek, zapalenia nerwów obwodowych, depresja.

Jad szerszeni występujących poza Polską

Istnieją gatunki szerszeni, które mają bardziej toksyczny jad. Wartość LD50 może być nawet 30 razy większa niż opisano powyżej. Mocniejszego jad produkują m.in. gatunki Vespa mandarinia japonica, V. simillima xanthoptera, V. tropica deusta i V. l. luctuosa: odpowiednio: 4,1 mg/kg, 3,1 mg/kg, 2,8 mg/kg i 1,6 mg/kg). Są to jedne z najbardziej niezbezpiecznych gatunków owadów na świecie.

Jad szerszeni składa się z następujących związków